26 leden van het Openbaar Ministerie, waaronder officieren van justitie en de procureur-generaal, hebben een brief gestuurd naar De Nationale Assemblée (DNA), waarin gewaarschuwd wordt voor de gevolgen van de voorgestelde amendementen op de Grondwet, het Reglement op de Inrichting en Samenstelling van de Rechterlijke Macht (RIS) en de Wet Rechtspositie Rechterlijke Macht. In de brief aan DNA-voorzitter Ashwin Adhin spreekt het OM van fundamentele bezorgdheid. Volgens het OM kunnen de voorgestelde wijzigingen de institutionele onafhankelijkheid, continuïteit en rechtspositie van de Rechterlijke Macht aantasten. Op die dag had ook het Hof van Justitie een brief gestuurd naar het parlement, ondertekend door alle rechters.

Het OM benadrukt dat het zich niet verzet tegen modernisering en versterking van de rechterlijke macht. Het heeft naar eigen zeggen juist actief meegewerkt aan het gezamenlijke congres over de versterking van de Rechterlijke Macht en voorstellen gedaan voor onder meer een roulatiesysteem voor de procureur-generaal, uitbreiding van het aantal advocaten-generaal en de instelling van een Raad van het Openbaar Ministerie.

Het OM maakt zich vooral zorgen over de manier waarop de voorgestelde wijzigingen de onafhankelijkheid van het instituut kunnen beïnvloeden. Zo wordt bezwaar gemaakt tegen het voorstel om de procureur-generaal niet langer voor het leven te benoemen. Volgens het OM kan een wijziging van de benoemingsduur de onafhankelijkheid aantasten als daar onvoldoende andere rechtsstatelijke waarborgen tegenover staan. Het OM pleit daarom onder meer voor een benoeming voor het leven van de advocaten-generaal.

Ook het ontbreken van een adviesrol voor het Hof van Justitie bij de benoeming van advocaten-generaal baart het OM zorgen. Daarnaast wordt kritiek geleverd op het voorstel om de ambtstermijn van de procureur-generaal op ten hoogste zeven jaar te stellen. Het OM vreest dat deze formulering ruimte biedt voor kortere benoemingen en daarmee voor mogelijke externe beïnvloeding. Zelf pleit het OM voor een ambtstermijn van ten minste zeven jaar.

Verder wijst het OM op een gebrek aan samenhang tussen de voorgestelde grondwetswijziging en de uitvoeringswetgeving. Zo voorziet het amendement op de Grondwet in twee tot vier advocaten-generaal, terwijl het RIS volgens het OM nog uitgaat van twee. Ook vindt het OM dat de hoofdofficieren van Justitie deel moeten uitmaken van het voorgestelde College van Bestuur of de Raad van het Openbaar Ministerie.

Ook de financiële rechtspositie van leden van de Rechterlijke Macht is een belangrijk punt van zorg. Het OM spreekt van een drastische verslechtering van bestaande aanspraken en arbeidsvoorwaarden. Volgens het instituut kan dit botsen met rechtszekerheid, het vertrouwensbeginsel en het beginsel van behoorlijk bestuur. Daarnaast heeft het OM vraagtekens bij de voorgestelde verschillen in pensioengerechtigde leeftijd binnen de Rechterlijke Macht.

Het OM concludeert dat de amendementen volgens het instituut afbreuk kunnen doen aan de onafhankelijkheid, slagvaardigheid en het gezag van de Rechterlijke Macht. Het waarschuwt dat aantasting van het gezag van het OM niet alleen gevolgen kan hebben voor de rechtspraak, maar ook voor het vertrouwen in de rechtsstaat, de economische ontwikkeling en het investeringsklimaat.

Het OM doet daarom een dringend beroep op DNA om de voorstellen van de Rechterlijke Macht die bij de president zijn ingediend serieus te betrekken bij de verdere behandeling. “Het Openbaar Ministerie vraagt daarom niet naar privileges, maar naar waarborgen!”, aldus de brief.