Stichting Mulokot en zes samenwerkende organisaties maken zich ernstige zorgen over het voornemen van de regering om de Wet Bescherming Woon- en Leefgebieden, ook wel de 5-kilometerstraalwet genoemd, af te kondigen. Volgens de organisaties biedt de wet geen structurele oplossing voor het vraagstuk van de collectieve grondenrechten van Inheemse en Tribale gemeenschappen.

Hoewel zij het belang van bescherming van woon- en leefgebieden erkennen, vinden de organisaties de voorgestelde vijfkilometerzone onvoldoende. Traditionele leefgebieden zijn volgens hen niet beperkt tot een vaste straal rond een dorpskern. Jachtgebieden, visgronden, kostgrondjes, heilige plaatsen en andere gebieden die van belang zijn voor de gemeenschappen liggen vaak op grotere afstand.

De organisaties uiten daarnaast hun zorgen over de beperkte voortgang bij de uitvoering van verplichtingen van de Staat Suriname die voortvloeien uit uitspraken van het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens. Een tijdelijke wet mag volgens hen niet worden aangegrepen om de daadwerkelijke erkenning van collectieve grondenrechten opnieuw uit te stellen.

Besluiten over het grondgebied van Inheemse en Tribale gemeenschappen mogen volgens de organisaties bovendien niet worden genomen zonder hun daadwerkelijke en betekenisvolle participatie. Daarbij moet het principe van Free, Prior and Informed Consent (FPIC) worden gerespecteerd. Gemeenschappen moeten volgens hen voldoende tijd en ruimte krijgen om intern overleg te voeren en zelfstandig hun standpunt te bepalen.

De organisaties verwijzen ook naar de politieke geschiedenis van Suriname, waarin volgens hen politieke en economische belangen soms zwaarder hebben gewogen dan het algemeen belang. Grondenrechten mogen daarom geen politiek instrument worden en de bescherming ervan mag niet afhankelijk zijn van de regering van de dag, stellen zij.

Stichting Mulokot en haar partners roepen president Jennifer Simons en de regering op om niet overhaast tot afkondiging van de wet over te gaan. Zij willen eerst een breed en betekenisvol consultatieproces met de betrokken gemeenschappen.

Daarnaast vragen zij de regering om een duidelijk tijdpad te presenteren voor de uitvoering van de uitspraken van het Inter-Amerikaans Hof en voor de wettelijke erkenning van de collectieve grondenrechten.

“Wij willen geen tijdelijke oplossing die een permanente oplossing opnieuw uitstelt. Wij vragen erkenning van onze rechten, bescherming van onze traditionele gebieden en respect voor onze stem,” aldus de organisaties.

Naast Stichting Mulokot ondersteunen de Organisatie van Inheemsen in Suriname (OIS), SCV Juku Jume Maro, Stichting Key Holders of Sustainable Environment, de Vereniging van Saamaka Gemeenschappen, Making Waves en Inheems Kollectief Suriname (IkSur) de verklaring.