
Om uitvoering te geven aan het Kali’na en Lokono vonnis komt de regering volgend jaar met het Kali’na- en Lokono Gemeenschapsontwikkelingsfonds. Het ligt in de bedoeling dat dit fonds januari 2027 een feit is. Deze mededeling deed president Jennifer Simons op vrijdag 20 november 2026 tijdens een kennismakingsgesprek met de Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) op het Kabinet van de President. Volgens het staatshoofd is het besluit genomen naar aanleiding van gesprekken die afgelopen week zijn gevoerd met de adviseurs die zitting hebben in de Commissie Grondenrechten. Aansluitend zal de eerste tranche van de middelen in het fonds worden gestort.
De VIDS krijgt eerst de gelegenheid om het voorstel met haar leden te bespreken. Daarna zal de Presidentiële Werkgroep Decentralisatie en Grondenrechten opnieuw met de organisatie in gesprek gaan. President Simons heeft ook gesproken over de modernisering van de Johan Adolf Pengel International Airport (JAP) en de daarmee gepaard gaande ontwikkelingen. Daarbij heeft het staatshoofd aangegeven dat investeerders eerst de projecten van de nabijgelegen inheemse dorpen (Wit Santi, Hollandse kamp, Mata en Cabenda dorp) moeten realiseren. De president denkt daarbij aan een opleidingsfaciliteit voor jongeren om beroepen in de luchtvaart uit te oefenen en benefit sharing.
VIDS heeft ook de overige noden en aandachtspunten van de inheemse gemeenschappen onder de aandacht van het staatshoofd gebracht. Naast het grondenrechtenvraagstuk kwamen onder meer vissterfte als gevolg van riviervervuiling, de aanwezigheid van mennonieten en de ontwikkeling van verschillende inheemse dorpen aan de orde.
Edgar Dikan, presidentieel adviseur Decentralisatie en Grondenrechten, zei dat president Simons het regeringsbeleid met betrekking tot de rechten van inheemsen, de ontwikkeling van verschillende dorpen en het grondenrechtenvraagstuk heeft toegelicht. Ten aanzien van de grondenrechten is een traject uitgezet dat samen met de inheemse gemeenschappen zal worden gevolgd. Verder is gesproken over de onduidelijkheden rondom de Wet Bescherming Woon- en Leefgebieden. De president heeft de wet opnieuw toegelicht aan de VIDS en aangegeven dat de bescherming ergens moet beginnen.
VIDS-voorzitter Muriel Fernandes erkent dat er nog onduidelijkheden bestaan over de wet. De organisatie heeft de afgelopen periode geprobeerd gesprekken te voeren om de kwestie te verhelderen. Omdat de VIDS een collectieve organisatie is, moet zij echter eerst zelf goed begrijpen wat wordt voorgesteld, voordat de informatie duidelijk aan alle groepen kan worden overgebracht. Ook de wijze waarop besluiten worden genomen door de granmans en de VIDS kan volgens Fernandes ertoe leiden dat processen veel tijd in beslag nemen. Zowel Fernandes en Dikan benadrukte het belang van Free, Prior and Informed Consent (FPIC) bij het oplossen van vraagstukken binnen de inheemse gemeenschap.
Fernandes zegt een goed gevoel van de ontmoeting te hebben overgehouden. Hetgeen besproken is, zal verder binnen de organisatie en de gemeenschappen worden overgebracht, waarna vervolggesprekken kunnen plaatsvinden. De VIDS-voorzitter spreekt de overtuiging uit dat samenwerking tussen de regering en de inheemse gemeenschappen ten goede zal komen aan de totale inheemse gemeenschap. De Presidentiële Werkgroep Decentralisatie en Grondenrechten zal regelmatig met de organisatie bijeenkomen en periodiek verslag uitbrengen aan de president.






