Minister Miquella Huur van Regionale Ontwikkeling (RO) wil in 2027 een grondenrechtenconferentie organiseren in het kader van de herdenking van de Dag der Marrons. De conferentie moet bijdragen aan de discussie over de wettelijke bescherming van de collectieve rechten van marrongemeenschappen. Huur deed dit voorstel op zaterdag 10 oktober tijdens de officiële herdenking bij het Monument van 10 oktober.

Ook president Jennifer Geerlings-Simons benadrukte dat het grondenrechtenvraagstuk de aandacht van de regering heeft. Daarnaast wees zij op het belang van het principe van Free, Prior and Informed Consent (FPIC), dat inhoudt dat gemeenschappen vrij, vooraf en op basis van voldoende informatie toestemming kunnen geven voor besluiten die hen raken.

Huur benadrukte dat de Dag der Marrons niet alleen een moment is om de strijd en offers van de voorouders te herdenken, maar ook om stil te staan bij de toekomst van de marrongemeenschappen. Volgens haar moet het materiële en immateriële erfgoed behouden blijven, terwijl tegelijkertijd wordt gewerkt aan verdere ontwikkeling van de dorpen en woongebieden.

President Geerlings-Simons merkte op dat slechts een klein deel van de geschiedenis van de Marrons schriftelijk is vastgelegd. Volgens haar reikt deze geschiedenis verder terug dan de slavernijperiode en verdient zij meer aandacht. Zij benadrukte dat vrijheid het resultaat is van strijd en opoffering.

Ook voorzitter Ashwin Adhin van De Nationale Assemblée wees op de internationale erkenning van het Marronerfgoed. Hij verwees naar een tembé-kunstwerk dat in een museum in Los Angeles wordt tentoongesteld.

Leo Atomang, voorzitter van Stichting 10 oktober 1760, riep op tot meer concrete resultaten op het gebied van duurzame ontwikkeling in het binnenland. Hij noemde onder meer de aanleg van wegen vanuit Paramaribo naar Boven-Marowijne en Boven-Suriname. Een betere bereikbaarheid kan volgens hem bijdragen aan de ontwikkeling van deze gebieden.

Minister Marinus Bee van Binnenlandse Zaken benadrukte dat zowel de regering als de marrongemeenschappen duidelijk moeten bepalen welke richting zij op willen met de ontwikkeling van het binnenland. Minister Raymond Landveld van Transport, Communicatie en Toerisme riep op om de herdenking ook te benutten om stil te staan bij menselijkheid, gelijkwaardigheid en medeburgerschap.

Verschillende sprekers benadrukten tijdens de herdenking dat onderlinge eenheid noodzakelijk is om vooruitgang te boeken. President Geerlings-Simons riep de marrongemeenschappen op hun onderlinge verbondenheid te versterken en gezamenlijk te werken aan duurzame ontwikkeling.

Ook Bee en Atomang onderstreepten dat eenheid niet alleen in woorden tot uiting moet komen, maar vooral in samenwerking en concrete resultaten. Volgens hen is gezamenlijk optreden van belang om de positie van de marrongemeenschappen te versterken en de ontwikkeling van het binnenland verder te brengen.